Elke dag kwamen ze samen

Emmanuel legt in het laatste deel van de miniserie over de eerste gemeente uit hoe we dagelijks samen kunnen komen.

Als Bijbelgetrouwe christenen zien we in de eerste kerk een voorbeeld en rolmodel: wat zij hadden, willen wij ook!

We richten ons vaak op de zng. “geestelijke dingen” in dit stuk: vol van de Geest, genezingen, bijbelstudie, vurig gebed.

Allemaal goede en nodige zaken, maar er worden nog meer eigenschappen van deze eerste kerk verteld die minstens zo belangrijk zijn, maar die we m.i. vaak over het hoofd zien… 

vorige keren 1. eten 2. “ze hadden alles gemeenschappelijk”

beide dingen lieten iets zien over de cultuur en het hart van de kerk.

Handelingen 2:41 Degenen die zijn woorden aanvaardden, lieten zich dopen; op die dag breidde het aantal leerlingen zich uit met ongeveer drieduizend. 42 Ze [wijdden zich] aan het onderricht van de apostelen, aan de gemeenschap, aan het breken van het brood en aan het gebed.

43 De vele tekenen en wonderen die de apostelen verrichtten, vervulden iedereen met ontzag. 44 Allen die het geloof hadden aanvaard, [waren samen] en hadden alles gemeenschappelijk. 45 Ze verkochten hun bezittingen en verdeelden de opbrengst onder degenen die iets nodig hadden. 46 Elke dag kwamen ze trouw en eensgezind samen in de tempel, braken ze het brood bij elkaar thuis en gebruikten ze  hun maaltijden in een geest van eenvoud en vol vreugde. 47 Ze loofden God en stonden in de gunst bij het hele volk. De Heer breidde hun aantal elke dag uit met mensen die gered wilden worden.

 


1. Elke dag kwamen ze trouw en eensgezind samen in de tempel, braken ze het brood bij elkaar thuis en gebruikten ze  hun maaltijden in een geest van eenvoud en vol vreugde.

De woorden “elke dag” vielen mij op, daar gaan we het vandaag over hebben.

In onze Nederlandse vertaling niet helemaal duidelijk, maar in de grondtekst wordt benadrukt dat ze 

  • elke dag bij elkaar komen in de tempel
  • elke dag elkaar komen in de huizen waar ze brood breken en samen eten in eenvoud en vol vreugde

 



De kerk uit Handelingen is voor ons een voorbeeld en rolmodel… 

  • “Dus… als zij elke dag samenkomen, dan moeten wij dat ook doen”. (! of ?)
  • Ik weet niet hoe dat bij jullie zit, maar bij de gedachte dat je elke dag bij elkaar moet komen, verschijnt er, om een of andere reden, gelijk een plaatje van een agenda in mijn gedachten
  • En…nog een vraag die in mijn hoofd speelde: “wil ik dat wel, elke dag met mijn kerk samenkomen?” (Ik probeer gewoon eerlijk te zijn :) )

 

1. We hebben de neiging om naar de buitenkant te kijken…

Logisch, want dat is wat we kunnen zien. Maar daarmee zien we (wellicht) de binnenkant, de onderliggende reden, over het hoofd. 

Vergelijkbaar met vorige week “ze hadden alles gemeenschappelijk” -> “dus je moet alles delen, moet je alles verkopen en iedereen moet precies evenveel hebben”

Volgens mij gaat het net als toen niet om een model om kerk te doen, format of, nog erger, een regel (“gij zult elke dag bij elkaar komen”), maar een uiting van het hart en de cultuur van de kerk

a. Als iemand iets regelmatig doet, dan zegt dat iets/geeft iets weer over het belang dat iemand hecht aan die bepaalde “activiteit”.

Als je Elke dag je tanden poetst dan… – gezond gebit en mooie glimlach belangrijk

Als je Elke dag naar de sportschool gaat – gezondheid, fitheid, uiterlijk (tandenpoetsen) belangrijk – als iemand 1 keer per week gaat, vindt zij dat waarschijnlijk minder belangrijk

De regelmaat waarmee je iets doet, laat in veel gevallen iets zien belang, prioriteit, waarde, over je motivatie

b. Als er staat dat ze “elke dag bij elkaar kwamen”, dan betekent dit volgens mij niet dat:

1.     Dat ze nooit een keer misten of zelfs mochten misten – presentielijst

2.     Dat iedereen er altijd en overal bij was – ze moesten gewoon werken, ze gingen (waarschijnlijk ook) op familiebezoek, etc.

3.     Dat ze de hele dag (tegen hun zin) bij elkaar waren

Uit alles blijkt dat ze de dingen die ze deden, dus ook elke dag bij elkaar komen, met plezier deden, zonder dat ze, op welke manier dan ook, gedwongen werden…


 

2. Dat “elke dag bij elkaar komen” een uiting is van de hartgesteldheid en cultuur wordt ook duidelijk uit de woorden die in de grondtekst worden gebruikt

In het Grieks wordt een werkwoord gebruikt “proskartereo” dat in onze Bijbel is vertaald als “ze bleven trouw” (~ bij elkaar komen, brood breken).

Dit werkwoord heeft de notie van “iets met intentie, of met intense kracht of energie doen”. 

  • Het impliceert dat je volhardt en overwint doordat je “een vaste koers houdt, ondanks tegenstand en tegenslagen”
  • vaak vertaald als: blijven volharden, voortdurend blijven doen

Je zou kunnen zeggen: 

ze kwamen elke dag bij elkaar met een doel, doelbewust – niet toevallig, of omdat ze dat zo gewend waren

“met intense kracht/energie” – ze deden veel moeite, ze staken er energie in om bij elkaar te komen

“met een vaste koers, ondanks tegenstand” – ze bleven bij elkaar komen om hun doel te bereiken, ondanks tegenstand (iets wat we in het boek Handelingen kunnen lezen!)

 


3. Wat is dan het doel, waarom komen ze bij elkaar, en waarom doen ze dat elke dag?

Voor een mogelijk antwoord…

brief aan de Hebreeën, geschreven aan de christenen in Jeruzalem, maar dan ca. 30 jaar na de gebeurtenissen in Handelingen waarover we eerder hebben gelezen.

Dus, dezelfde kerk, maar dan 30 jaar later…

(Schrijver heeft net verteld dat Jezus eens en voor altijd het volmaakte offer gebracht heeft. De priesters brengen elke dag offers in de tempel ter vergeving van zonden, en omdat zij niet volmaakt zijn en hun offers ook niet, moeten ze elke dag weer offers brengen. Jezus is zowel de volmaakte priester als het volmaakte offer en heeft door zichzelf te offeren eens en voor altijd vergeving voor zonden gebracht en de weg naar God eens en voor altijd open gemaakt.)

Hebreeën 10:19 Broeders en zusters, dankzij het bloed van Jezus kunnen we zonder schaamte binnengaan in het heiligdom, 20 omdat hij voor ons met zijn lichaam een weg naar een nieuw leven gebaand heeft, door het voorhangsel heen. 21 We hebben nu een hogepriester die dienstdoet in het huis van God; 22 laten we God dan naderen met een oprecht hart en een vast geloof, nu ons hart gereinigd is, wij van een slecht geweten bevrijd zijn en ons lichaam met zuiver water is gewassen. 23 Laten we zonder te wankelen datgene blijven belijden waarop we hopen, want hij die de belofte heeft gedaan is trouw. 24 Laten we opmerkzaam blijven en elkaar ertoe aansporen lief te hebben en goed te doen, 25 en in plaats van weg te blijven van onze samenkomsten, zoals sommigen doen, elkaar juist bemoedigen, en dat des te meer naarmate u de dag van zijn komst ziet naderen.

Jezus heeft iets gedaan (nl….volmaakte offer gebracht), daarom

1.     Laten we daarom bij God komen met een oprecht hart en een vast geloofd (en dat kan omdat ons hart gereinigd is, we van een slecht geweten bevrijd zijn en onze zonden afgewassen zijn)

2.     Laten we daarom zonder wankelen datgene blijven belijden waarop we hopen (en dat kan ook, want Hij die de belofte gedaan heeft, God zelf, is trouw!)

3.     Laten we daarom opmerkzaam blijven (lett. “om elkaar denken”) en elkaar ertoe aansporen lief te hebben en goede werken te doen

1.     Grieks heeft de notie van “voortdurend” (voortdurend aansporen en voortduren bemoedigen)

2.     Goede vergelijking is een voetbalcoach (of sommige ouders). “Zet m op jongens, ik ga nu een biertje drinken en hoor na de wedstrijd wel hoe het gegaan is.”


4. en [laten we daarom] in plaats van weg te blijven van onze samenkomsten, zoals sommigen doen, elkaar juist bemoedigen, en dat des te meer naarmate u de dag van zijn komst ziet naderen.

Nou, dat vind ik interessant! Jezus heeft het volmaakte offer gebracht, eens en voor altijd, daarom moet je niet van de samenkomsten wegblijven…

Bij “samenkomsten” denken we als moderne christenen gelijk aan “zondagsdienst”. 

In de grondtekst (alweer) staat niet “samenkomsten” als in “diensten”, maar “laten we niet ons eigen bij elkaar komen (werkwoord) in de steek laten”.

En in Handelingen hebben we gelezen dat ze elke dag op verschillende plaatsen en voor verschillende activiteiten bij elkaar komen. 

En dat “bij elkaar komen”, zegt de schrijver, moeten jullie niet “in de steek laten”. Waarom niet? Omdat Jezus het volmaakte offer heeft gebracht! 

(Gelijk een toepassing: volgende keer als je je afvraagt of je wel een goede reden hebt om naar een “bijeenkomen” te gaan. Zie hier een goede reden!)

Oefening in observeren – 

De schrijver zegt niet: “in plaats van weg te blijven van onze samenkomsten, moet je bij ervoor zorgen dat je altijd aanwezig bent”.

Nee, “in plaats van weg te blijven, moeten jullie elkaar juist bemoedigen”.

Kleine woordstudie – bemoedigen – parakaleo

  • Parakletos = Trooster, het woord dat Jezus gebruikt voor de Heilige Geest – laat elkaar niet in de steek, maar “doe het werk van de Heilige Geest”
  • onderwijzen, leren – laat elkaar niet in de steek, maar leer elkaar…
  • iemand naast je roepen – blijf bij me lopen, niet afdwalen! – laat elkaar niet in de steek, maar blijf naast elkaar lopen”
  • iemand uitnodigen – laat elkaar niet in de steek, maar nodig elkaar uit
  • verfrissen – gecombineerd met “uitnodigen” : laat elkaar niet in de steek, maar nodig elkaar uit om een koud biertje te drinken…

… en dat des te meer naarmate u de dag van zijn komst ziet naderen.

Door de Bijbel heen wordt expliciet duidelijk dat hoe dichter we bij het einde zijn, de komst van Jezus, hoe moeilijker het zal zijn om stand te houden als christen.

Geen wonder dat de schrijver dus zegt dat we “elkaar niet in de steek moeten laten, maar elkaar juist bemoedigen” en dat des te meer naarmate de dag van Jezus komst dichterbij zien komen!

In je eentje ga je het niet redden! 

Vroeger, toen ik nog jong was, werd deze tekst ons toegeworpen als we een keer iets anders op zondag deden, bijv. uitslapen, een dagje naar het strand…

Die toepassing slaat de plank volkomen mis! 

Jezus heeft jullie leven gegeven. Het is van levensbelang dat jullie bij elkaar blijven. Jezus komt er aan!

 


4. De eerste christenen leden niet aan het Kortjakje-syndroom = “zondag gaat zij naar de kerk”

1. speciale dag, kerk is een agendapunt

2. kerk is een gebouw

3. scheiding tussen geloof en dagelijkse praktijk – “hokjesdenken”

     1. de hele week leeft ze alsof er geen God bestaat

     2. op zondag is er tijd voor geloof en God

4. Kerk als een plaats waar je bepaalde “diensten” kunt genieten

Goede zangdienst, pastorale zorg, opbouwende preken…

 

1. er is geen speciale dag – “elke dag” is van God, God is God van/over elke dag – “Jezus is Heer”

Alan Hirsch schrijft in zijn boek, de Forgotten ways, dat het leven van een “heiden”, (bijv. Romein, Griek) extreem gecompliceerd was.

Voor elk onderdeel van het leven was er een aparte god/godin met wie je rekening moest houden.

Een simpele, dagelijkse handeling als water halen bij de rivier betekende:

  • welke dag is het vandaag? Heb ik wel de juiste rituelen gedaan om de god/godin van deze dag tevreden te stellen?
  • loopt naar de rivier, kom je langs een akker. Niet langslopen zonder de god van de akker tevreden te stellen…
  • en langs een boom – boomgeesten, die houden er niet van als je langs de verkeerde kant van de boom loopt
  • en als je dan eindelijk bij het water bent, is er ook nog een watergod of watergeesten…

-> leven van deze persoon is opgedeeld in extreem veel hokjes en bij elk hokje hoort een heleboel verplichtingen

-> Geen rustig leven, maar heel stressvol. Stel je voor dat je iets verkeerd doet…

 

Het evangelie zegt: “Jezus is Heer!” 

Dat betekent, niet ontelbare goden voor elk apart onderdeel van mijn leven, maar één God voor mijn hele leven waarmee ik rekening hoef te houden.

En die God eist niet van mij dat ik Hem tevreden houdt, nee deze God heeft er zelf voor gezorgd dat Hij tevreden is, Hij gaf zijn eigen zoon als een offer en verzoende zichzelf met ons!

Geen stress (doe ik het wel goed?), maar rust. Een lichte last en een zacht juk, in de woorden van Jezus.

En toch lijden (lange ij) veel christenen een stressvol leven, waarin er van alle kanten aan hun wordt getrokken. Lijkt erg op die Romein…

De vraag die zich opwerpt is: is Jezus Heer over jouw leven, of bestaat je leven ook uit hokjes en is Jezus de baas over slechts een paar hokjes?

2. Kerk = mensen (degenen die het woord van Petrus aanvaarden, het evangelie van Jezus.)

3. Er worden wel gebouwen genoemd, twee soorten zelfs! 1. tempel -> als Joden waren ze gewend om hiernaar toe te gaan, openbare gelegenheid 2. de huizen, privé-gelegenheid

4. Gebouwen zijn niet speciaal of heilig, maar ontmoetingsplaatsen waar je God en elkaar kunt dienen. 

Niet: “wat zit er in voor mij?” als motivatie, maar “Jezus heeft mij leven gegeven, ik geef mijn leven voor mijn broers en zussen”, Elke dag!

 


Tot slot: Elke dag kwamen ze trouw bij elkaar. / / Elke dag voegde God mensen toe

Een beetje Inlegkunde: 

  • cultuur, hart van de kerk, voor elkaar zorgen, samen eten, goede vriendschappen is de gezonde voedingsbodem voor “geestelijke gaven” en groei?
  • hebben we misschien de voedingsbodem over het hoofd gezien en missen we daarom ook zoveel van die “geestelijke dingen”? (gebed, profetie, genezing)
  • ik zeg niet dat dit zo is, maar ik geloof dat God geduldig genoeg is om te wachten met het geven van grote geestelijke dingen als de basis niet klopt.
  • wij doen wat wij moeten doen, God doet wat Hij alleen kan doen

Denk er over na.
Nodig elkaar uit.