Mien volk

Mien volk

Introductie
Toen we jaren geleden lid werden van deze kerk vertelden we de leiders: we hebben een reis 
geboekt naar Ghana, we blijven daar een jaar in een dorpje om een lokaal christelijk team te helpen 
met ontwikkelingswerk. Ze doen dat vanuit een kerk. Willen jullie ons steunen en voor ons bidden?

Toen we terug waren begonnen we pas langzaam te begrijpen waar we lid van waren geworden. Dat 
deze kerk meer een familie is dan een organisatie. En dat er van betrokkenheid vanuit ons bij de kerk 
geen sprake was, omdat we meteen weer vertrokken. Dat we de kerk geen gelegenheid hebben 
gegeven om betrokken te zijn bij ons, we gingen immers meteen weer weg!

We begrepen geen snars van de kerk en de kerk kende ons niet. Niet precies zoals ik het nu voor 
ogen heb.

Jezus
Vorige week heeft Emmanuel het gehad over thuis, de kerk als thuis. Een thuis waar verkeerde 
dingen niet met de mantel der liefde worden bedekt, maar waar openheid is, waar verantwoording 
aan elkaar wordt afgelegd in alle veiligheid.

En vandaag heb ik het opnieuw over de kerk. Mien volk.
Mien volk is Gronings en heeft een iets andere lading dan het Nederlandse Mijn volk. Mien volk 
wordt bijvoorbeeld wel gebruik om je gezin mee aan te duiden. Het heeft een hele sterke lading van: 
dat zijn mensen waar ik bij hoor. In Hoogkerk waar ik opgroeide, waren er verschillende 
groeperingen: de oud-hoogkerkers, de ‘Amboneezn’, de kampers en de import. Iemand zou zeggen 
over de oud-hoogkerkers: da’s mien volk. Daar associeert iemand zich mee, een gezamenlijke 
identiteit. Ook een vriendengroep wordt wel zo genoemd: dat zijn mijn mensen, daar 
hoor ik bij. Jouw slag mensen. Je hebt een band en je identificeert je met ze. En dit plaatje zegt veel 
voor mij: dat is mien volk.

De basis van waar we het over hebben hier in de kerk, staat in de bijbel. En de bijbel is geschreven in 
een andere cultuur. Een midden oosten cultuur waar het Joodse volk leeft en leefde. In deze cultuur 
staat de familie aan de basis staat van de samenleving. Niet een gezin op zichzelf, maar een bredere 
familie. We noemen dit in het Nederlands: extended family, oftewel familieclan.

Eigenschappen van extended families in het OT en het midden oosten

  • Groter dan een gezin of een 2-generatie familie
  • Sterk idee van bij elkaar horen
  • Sterke afhankelijkheid van elkaar
  • Gezamenlijk identiteit, bezit en gezamenlijk belang
  • Cultuur van eer
  • Afkomst bepaalde je toekomst, je baan, je huis, met wie je trouwde. Familie was dus veel
    breder dan het gezin of eventueel neefjes en nichtjes. Het was een samenleving op zich

Een groot gedeelte van de bijbel gaat over de geschiedenis van het Joodse volk, waar Jezus ook 
onderdeel van was. In die geschiedenis komt de familieclan heel duidelijk naar voren als basis van 
hun samenleving. Maar het volk in zijn geheel had steeds dezelfde missie en passie, het zelfde doel 
voor ogen. Een reis door de woestijn, de verovering van hun land, het bouwen van een tempel, het 
kiezen van hun koning, het dienen van hun God.

En bij het veroveren van hun land, kreeg bijna elke familieclan zijn eigen gebied om in te wonen. En 
in deze samenleving, waar afkomst alles is en de familieclan je hele leven bepaalde zien we Jezus. 

En wat hij zegt is: verlaat je ouders en je familie en volg mij. Dat was niet zomaar iets. Als je op reis 
ging, had dat impact op de familie, als je werkte, bepaalde de familie wat je deed. Elke keuze die je 
maakte had impact op de familie: wie je trouwde, waar je woonde enz. Vorige keer vertelde 
Emmanuel al dat een misstap impact heeft op de familie. Dat het zelfs schande kan betekenen voor 
de familie, een schande die publieke uitgewist moest worden, zoals het gebeurde met Adam die zijn 
Vader te schande bracht.

En nu zegt Jezus tegen een aantal mannen: laat dit allemaal maar achter en volg mij.

Lezen Mat. 
– Mat 4: 22
Toen Jezus de twee broers riep, gingen ze meteen met hem mee. Ze lieten hun vader in de 
boot achter. Moi pa!

Elke grote familie had een aantal mannen die een beroep uitoefende en de inkomsten regelde voor 
de familie. Reken maar dat het impact had als zo iemand de familie zou verlaten. De families hadden 
ook een eigen cultuur en structuur met een wijs man aan het hoofd. Reken maar dat het impact had 
als iemand zijn of haar eigen plan zou trekken.

Dat is nogal wat om je vader zo achter te laten: succes pa, werk ze verder. Vanaf dat moment moest 
pa de familie met twee zoons minder onderhouden. Deze keuze heeft impact op de hele familie, 
zoals elke keuze dat heeft.

Zo radicaal is het om Jezus te volgen:
Van de ene familie, bewust naar de andere: een nieuw thuis, nieuwe vrienden, nieuwe 
omgangsvormen, een nieuwe basis, een nieuwe plek om elke dag weer naar terug te keren, een 
nieuwe groep van mensen die elkaar helpen, elkaar op dingen aanspreken. En dat is precies waar 
Jezus op uit is: het stichten van een nieuwe groep, een nieuwe familie, een nieuw volk. 

Het is niet toevallig dat Jezus begint met 12 vertrouwelingen, 12 mensen die hun vader in de boot 
hebben achtergelaten en bewust ervoor kiezen samen met Jezus een nieuwe clan te vormen. Het 
joodse volk heeft namelijk 12 aardsvaders, 12 familieclans, 12 stammen. Daarmee wordt het 
duidelijk dat Jezus een nieuw volk aan het stichten is: Mien volk!

Jezus accepteert de mensen die deze keus hebben gemaakt als zijn broers. Al enkele dagen nadat 
Jezus zijn volgelingen had uitgekozen, komen zijn moeder en broers hem bezoeken. Maar Jezus zegt: 
wie zijn mijn moeder en broers: hier zitten ze. Iedereen die doet wat God zegt is mijn moeder, broer 
of zus. Hij zegt zelfs tegen zijn moeder dat ze zich niet met zijn missie moet bemoeien. 
Mat. 12: 47 ev.

De cultuur van Mien volk
Een van de dingen die mij steeds weer opvalt als ik de bijbel lees, is dat er een paar keer een gebed 
van Jezus is opgeschreven. Een keer leert hij zijn vertrouwelingen een gebed, een keer staat er een 
heel uitgebreid gebed beschreven in Johannes 17, en vlak voordat hij wordt gearresteerd en 
geëxecuteerd, is hij doodsbang en bidt hij ook. Er is dus iemand die er bij was als Jezus bad, iemand 
die het heeft kunnen opschrijven. Jezus deelt dus deze intieme momenten met zijn vrienden. Zijn 
hele leven stelt hij zich open en deelt hij met ze. 
Hij spreekt ook met zijn vrienden over de toekomst, de keuzes die hij maakt en wat er met hem zal 
gebeuren en waarom.

En het blijkt dat zijn vrienden dit later ook doen als ze overal kerken stichten. Ze zetten zich er voor in 
om deze cultuur van openheid vast te houden als het dna van de kerk. Zijn er mensen in problemen: 
de kerk komt bij elkaar om te bidden. Zitten er een paar leiders in de gevangenis: ze komen bij elkaar 
om te bidden. Zit Paulus in de gevangenis? Samen bidden. Maar ook: is er onenigheid, dan wordt dit 
uitgesproken en wordt er samen een lijn getrokken. Ze waren het over alles met elkaar eens, staat er 
(Hand. 4:32). Ze waren een eenheid, precies waar het lange gebed van Jezus over ging toen hij nog 
op aarde was.

Dit is een belangrijk principe, en dit veronderstelt een diepe band met elkaar. Als je niks met elkaar 
hebt, nooit iets samen hebt meegemaakt, dan zoek je elkaar niet op voor hulp of gebed. Als je totaal 
met andere dingen bezig bent dan de rest van de groep, dan heb je nu eenmaal niet hetzelfde doel 
voor ogen en zal het ook niet zo zijn dat we onderling een eenheid zijn. 

Dit komt ook naar voren in een ander aspect van mien volk: gezamenlijke verantwoordelijkheid. 
Zoals ik in het begin al zei, deze kerk is niet een organisatie, maar een familie. Al vroeg in het begin 
worden de volgelingen van Jezus eropuit gestuurd om het nieuws van Jezus, het nieuws dat God de 
mensen aan het redden is, te verspreiden. Ze worden meteen onderdeel van het plan van God, vanaf 
het eerste begin. Jezus en zijn leerlingen hebben daarmee dezelfde visie, dezelfde missie en 
hetzelfde plan en nemen dus samen de verantwoordelijkheid.

Dit gebeurt ook als er iets aan de hand is met de kerk. Er breekt hongersnood uit in Judea: meteen 
besluiten andere kerken veel geld in te zamelen om steun te bieden. Talloze voorbeelden zijn 
hiervan. 

Voor mijn werk kom ik in veel verschillende fabrieken. En altijd zie je een spanning tussen de 
productieafdeling en de onderhoudsafdeling. Onderhoud wil de machines zo goed mogelijk in stand 
houden, de operators draaien ze helemaal af om maar zoveel mogelijk te produceren. De trend is 
dan: zorgen dat de productie afdeling ook verantwoordelijkheid neemt voor een deel van het 
onderhoud. Dat noemen ze ownership/ eigenaarschap. Door taken anders te verdelen kun je mensen 
bewust maken dat ze een gezamenlijk doel dienen. En precies dat doet Jezus ook met zijn leerlingen. 

Dit zorgt er bovendien voor dat ze elkaar gerust op fouten of problemen kunnen wijzen. Jezus doet 
dit zelfs regelmatig publiekelijk. Altijd subtiel en altijd scherp: houd die kinderen niet tegen, maar laat 
ze bij me komen, want als je niet zoals hen wordt, kun je niet bij me horen. 

De kerk, mien volk
We gebruiken hier in de kerk vaak de term Community. Dit geeft bijvoorbeeld aan dat we met een 
groepje bij elkaar horen en samen 1 missie, 1 doel hebben. In de Engelse bijbel wordt dit woord met 
name gebruikt voor het Joodse volk, wat bestaat uit de 12 familieclans. Maar ook voor een 
verzameling van vele volken die samen bij God horen en hem willen volgen. Er is niet echt een 
Nederlandse term voor Community, gemeenschap dekt ook niet echt de lading. 

Jezus noemt zijn vrienden, zijn broers en de mensen die bij hem horen zijn moeder, zus en broer. Hij 
sticht daarmee een kerk die familie van elkaar is. En vele kerken die families zijn, familieclans, en 
samen een volk. Mien volk. God noemt de mensen die bij hem horen dan ook zijn kinderen. Dat doet 
hij consequent en zegt tegen ons: noem mij maar papa. Zo leert Jezus ons ook bidden: het gebed wat 
Jezus ons heeft geleerd begint met: onze vader…

We horen dus bij elkaar. En net zoals Jezus een aantal mannen opriep: laat je vader maar in de boot 
zitten en volg mij…, zo vraagt hij ook aan ons allemaal: laat alles en iedereen achter, kijk niet om, volg 
mij. Je verandert dus van familie en sluit je hier, bij de CCG, aan bij deze kerk, deze familie. En het is 
goed om hier bij te horen. Het is goed voor je, dat merk ik ook elke dag. Deze principes gelden dus 
heel duidelijk ook voor ons als lokale groep christenen, die we kerk noemen. In de bijbel zie je de 
cultuur van sterke verwantschap, broers en zussen, openheid, verantwoordelijkheid nemen voor 
elkaar enz. terug in de lokale kerken die gesticht zijn door de vrienden van Jezus.

Maar het is ook een enorme stap met veel gevolgen.

Opeens heb je andere broers en zussen. Je begint vriendschappen te ontwikkelen, spreekt steeds 
meer dezelfde taal. Vanaf het begin draag je bij aan de missie van deze CCG familie en deel je 
dezelfde visie, net zoals de vrienden van Jezus die er al direct op uit werden gestuurd. Opeens 
hebben de keuzes van andere CCG’ers invloed op jou. Opeens hebben jouw grote en kleine keuzes 
invloed op de kerk: zowel negatieve als positieve. Het heeft gevolgen voor de kerk als je van baan 
wisselt, als je verhuist, als je je tijd anders indeelt, als je beslissingen neemt over je geld, hoe je met 
je vrienden omgaat, hoe je met je gezin omgaat, met wie je je verjaardag viert. Net zoals dit het geval 
was in de situatie van het Midden Oosten in een familieclan van het Joodse volk. 

En er is nog een reden om als kerk samen na te denken over de keuzes die we als persoon maken. 
Jezus deelde zijn leven met zijn vrienden om ze ook iets te leren. Omdat ze daardoor volwassener en 
wijzer werden. Omdat ze daardoor steeds meer op hem gingen lijken. In het christelijks heten Jezus’ 
vrienden discipelen. En deze manier van met elkaar omgaan het discipelschap. Op dezelfde manier 
willen we hier in de kerk elkaar helpen om steeds meer op Jezus te gaan lijken. Discipelschap 
betekent gewoon Jezus volgen. Het betekent dat we dit samen doen, dat we iemand hebben aan wie 
we hierin een voorbeeld hebben. Het betekent dat we elkaar helpen om hierin te ontwikkelen. 

Toen ik dit voorbereidde, begreep ik ook beter waarom het belangrijk is dat iemand pas een leider in 
de kerk kan zijn, als hij ook een goede leider is in zijn gezin. In een gezin begrijp je de impact van de 
keuzes die iemand maakt en heb je ook als doel op te groeien en volwassener te worden, wijzer. 

En precies daarom zijn wij een richting in gegaan om in Missional communities, groepen in de wijk, 
hier invulling aan te geven.

Nu lijkt het alsof dit een ideaal situatie is en totaal niet realistisch. Maar wist je dat er verschillende 
mensen in deze kerk bewust hebben gekozen om een huis te kopen in een bepaalde wijk in de stad 
of dorp? Wist je dat er verscheidene mensen zijn die met hun MC overleggen of een bepaalde stap in 
hun werk wel wijs is? Wist je dat er Missional communities zijn die geld bij elkaar brengen om 
anderen te helpen? Wist je dat er MC’s zijn die veel tijd en energie steken in zorg voor elkaar?

En natuurlijk is er nog een lange weg te gaan en zullen mensen keuzes maken, zonder zich af te 
vragen welke impact dit heeft op Mien volk. Maar ik geloof dat dit een richting is die Jezus ons heeft 
voorgedaan en die goed is. Ik geloof ook dat als we deze weg blijven volgen, we als kerk elk seizoen 
een flinke stap vooruit zetten en langzaam een hechtere en eensgezinde familie aan het worden zijn.

Oproep
Ik wil een oproep doen aan jullie als je lid bent van deze kerk. Probeer de komende paar weken hier 
eens een eerste of volgende stap in te zetten. Overleg eens met iemand van je MC en deel iets waar 
je over nadenkt, vóórdat je een beslissing hebt genomen. Het kan iets heel kleins zijn: het vieren van 
je verjaardag; of misschien wel iets heel groots: het verhuizen naar het midden van het land. Ga 
samen hiervoor zitten en bedenk wat wijs is in het licht van onze gezamenlijke missie als kerk.

Als je nog geen lid bent van een kerk maar je bent wel christen, wil ik je ook aanspreken. Stap uit die 
boot en sluit je aan bij een familie. Misschien hik je al heel lang aan tegen zo’n grote stap, maar is wel 
heel belangrijk om een familie te hebben en actief deel te zijn van een familie. Zo heeft Jezus op een 
prachtige manier bedacht dat de kerk zou worden.

En als je geen christen bent: misschien heb je je al afgevraagd waarom koffie drinken bij ons zo 
belangrijk is en waarom het lijkt alsof we allemaal vrienden zijn. Dan hoop ik dat het wat duidelijker 
is geworden: we zijn niet allemaal zomaar vrienden van elkaar. We zijn familie. Ik hoop dat je je hier 
thuis hebt gevoeld. Je bent van harte welkom om nog eens een kop koffie te komen drinken, of om 
een hapje mee te eten bij een groep in de wijk. Elke groep heeft trouwens ook een paar mensen die 
best van een biertje houden, dus dat kan ook: tis goud volk. 

Slot
Misschien vraag je je al een tijdje af: hoe loopt het nu af met die man in die boot? Die vader, heeft hij 
zn zoons nog weer gezien? Ook hierin is Jezus een goed voorbeeld. Zijn moeder en broers waren bij 
hem toen hij begon met zijn missie, en hij blijft met ze optrekken. Na het eerste wonder wat hij deed, 
ging hij met zijn moeder, broers en vrienden naar Kafarneum en bleef daar een paar dagen. 

Zijn moeder is hem dus gevolgd en zijn broers werden later belangrijke leiders in Zijn kerk. Nadat 
Jezus klaar was met zijn werk hier op aarde, lezen we dat zijn moeder en broers bij de vrienden van 
Jezus waren om te bidden. Ook zij hebben hun verleden en hun oude clan verlaten, en zijn Jezus gaan 
volgen. Het mooie aan een broer of zus is: ongeacht je gedrag, omgang met elkaar of de fouten die je 
maakt, je blijft broer en zus; je achternaam verandert er niet door. Zo hecht en blijvend is de band 
die we als christenen hebben: kinderen van God, kinderen van dezelfde vader. En daarom hechten 
we ook aan deze lokale kerk als familie, waar je elkaar opzoekt, je mensen betrekt bij de 
overwegingen die je hebt voordat je keuzes maakt. Waarvan je zegt: kiek, dat is mien volk.