Werk


 

Prediker 2:17 Ik kreeg een afkeer van het leven. Elke bezigheid onder de zon ging me tegenstaan, want het is niet meer dan lucht en najagen van wind. 18 Van alles waarvoor ik me had afgebeuld onder de zon kreeg ik een afkeer. Ik zou het moeten achterlaten voor mijn opvolger, 19 en wie zou kunnen zeggen of hij wijs of dwaas zou zijn? Toch zou hij de macht verwerven over alles wat ik met mijn wijsheid had bereikt. Ook dat is enkel leegte. 20 Vertwijfeling beving me over alles wat ik had verworven en waarvoor ik had gezwoegd onder de zon. 21 Ook al is een mens bij alles wat hij heeft bereikt bekwaam te werk gegaan, met wijsheid en kennis van zaken, hij moet het iemand geven die er niets voor heeft gedaan. Ook dat is niets dan leegte en een uiterst kwade zaak. 22 Welk voordeel heeft de mens van alles wat hij moeizaam heeft verworven? Hij jaagt het na en zwoegt ervoor onder de zon, 23 maar alle dagen van zijn leven brengen hem verdriet, alles wat hij onderneemt brengt hem niets dan smart. Zelfs ’s nachts vindt hij geen rust. Ook dat is leegte. 24 Het is daarom nog maar het beste voor een mens dat hij zich aan eten en drinken te goed doet en volop geniet van alles wat hij moeizaam heeft verworven. En ook dat, zo heb ik ingezien, is in de hand van God. 25 Want wie, zegt Hij, kan zich te goed doen en genieten zonder dat Ik ermee instem? 26 Aan een mens die hem behaagt geeft hij wijsheid, kennis en vreugde, maar een zondaar legt hij een kwellende bezigheid op: een zondaar moet bezit vergaren voor een mens die God behaagt. Ook dat is enkel lucht en najagen van wind.

 

We zijn bezig met een Serie over het Bijbelboek Prediker.

Prediker zoekt naar “de zin van het leven?” door te onderzoeken “wat zich onder de zon afspeelt”.

“Onder de zon” betekent dat Prediker voor zijn onderzoek bewust een “plafond” heeft ingebouwd en God buiten beschouwing laat.

 

Bij alles wat hij onderzoekt, vraagt hij zicht steeds af: kan deze bezigheid, op zichzelf, zin geven aan het leven? Geeft dit ding een verklaring van of vervulling in een mensenleven?

Het is een integer, een oprecht, onderzoek. Belangrijk dat Prediker ook allemaal dingen onderzoekt die op zich goed zijn, en, om het heel christelijk te zeggen, zelfs heel Bijbels!

Tot nog toe hebben we onderzocht: kennis, genot, wijsheid. Alle drie zijn eigenschappen die God kenmerken!

Prediker onderzoekt dus goede dingen en doet dat zo goed mogelijk, met goede en oprechte intenties en motivaties. 

Prediker is geen moralistisch boek, geen opgeheven vingertje.

 

Hoewel deze dingen allemaal goed zijn, geeft geen van deze dingen op zich zelf staand, betekenis aan het leven.

Vandaag is het thema werk. Werk is van alle tijden en dus heel actueel. Werk is hoe we een groot deel van ons leven vullen!

Veel mensen zoeken, heel oprecht, naar vervulling in hun werk, naar identiteit, naar waarde, naar erkenning…

 

Werk is op zich goed, maar ook werk geeft geen zin aan het leven.

We hebben net de wel zeer deprimerende uitkomst van het onderzoek van Prediker gelezen! 

 

Vanwege de crisis en vanwege het feit dat werken al niet altijd even leuk en gemakkelijk is wil ik jullie een bemoedigende bijbelse boodschap over werk meegeven.

Werk op zich geeft geen betekenis aan het leven. Maar als werk goed is, en dat geloof ik, dan moet werk op een of andere manier ook opbouwend en opbeurend zijn!

 

1.     Werk vindt zijn oorsprong in het wezen van God

1.     De eerste zin van de Bijbel is: “In het begin schiep God de hemel en aarde”. (Gen. 1:1) psalm 102: U hebt voorheen de aarde gegrondvest, de hemel is het werk van Uw handen.

2.     Vervolgens wordt verteld hoe God in 6 dagen alles maakte. Het is je vast niet ontgaan dat hier een heleboel gedoe over is. Creationisten en evolutionisten vechten met elkaar omdat ze het niet eens zijn over wie alles gemaakt heeft. Creationisten zijn het onderling met elkaar eens dat God de Schepper is, maar zij vechten dan weer over het aantal dagen dat God nodig had om alles voor elkaar te krijgen. Waar ze het allemaal (dus zowel creationisten en evolutionisten) over eens zijn is dat als het echt waar is dat er God er is en Hij de aarde echt in zes dagen van 24 uur heeft gemaakt, dan heeft God dat in een wonderbaarlijk korte tijd gedaan.

3.     Nu zijn jullie natuurlijk benieuwd waar ik naar toe wil, en misschien ook naar mijn visie op deze kwestie. Mijn visie: I.p.v. ruzie te maken over “hoe lang deed God er over?” zouden we ons moeten afvragen “waarom deed Hij er zo lang over?”.  6 Dagen vind ik nl. bijzonder lang voor een God die alles ook in één dag had kunnen maken! Of zelfs in één nanoseconde!

4.     De Bijbel is een boek dat in de eerste plaats over God gaat en niet, in de eerste plaats over de Schepping. Dat de Bijbel ons vertelt hoe God alles in 6 dagen maakte dat is bewust, met een doel. Het beeld wat in Genesis geschetst wordt van God zou je kunnen vergelijken met dat van een boer die elke dag aan het werk gaat. Op maandag ploegt hij zijn akker om, op dinsdag zaait hij de akker in, op woensdag zet hij er een hek om heen, etc. En elke avond gaat hij op de veranda zitten en kijkt hij met voldoening naar het werk dat hij die dag verricht heeft en zegt dan: Dat ziet er mooi uit! Schitterend! (God zag dat het goed was). Vrijdagavond is het werk van die week klaar, weekend.

5.     Wat die “6 dagen” ons laten zien is dat onze God een God is die dingen maakt en dat doet Hij door te werken!

6.     Gen. 2:1-3 1 Zo zijn de hemel en de aarde voltooid, in al hun glorie. Toen God op de zevende dag Zijn werk, dat Hij gemaakt had, voltooid had, rustte Hij op de zevende dag van al Zijn werk, dat Hij gemaakt had. 3 En God zegende de zevende dag en heiligde die, want daarop rustte Hij van al Zijn werk, dat God schiep door het te maken.

2.     God heeft ons gemaakt naar zijn beeld en gelijkenis. God heeft bedacht dat wij op Hem zouden lijken. Net als God “werken” ook wij.

1.     God zegent de mens om te werken! Gen. 1:28 En God zegende hen en God zei tegen hen: Wees vruchtbaar, word talrijk, vervul de aarde en onderwerp haar, en heers over de vissen van de zee, over de vogels in de lucht en over al de dieren die over de aarde kruipen!

2.     Om het even heel christelijk te zeggen: we zijn geroepen om te werken! De dagbesteding die God heeft bedacht voor de mens is werk. Door te werken doen we datgene waarvoor God ons gemaakt heeft, door te werken lijken we op Hem en laten we, hoe kleine we ook zijn, Zijn Glorie zien.

3.     God maakt van niets – iets, net als God maken wij van iets – meer! Net als God brengen we orde waar chaos is. Net zoals God gebruiken we onze creativiteit, onze kennis, wijsheid, inzicht en onze kracht om ons werk te doen.

3.     Werk is de manier waarop God voorziet in ons levensonderhoud. Bij het woord “Paradijs” denken we meestal aan een soort supervakantieoord waar je de hele dag op je luie stoel kunt liggen om in de zon bruin te bakken. Adam en Eva woonden in het Paradijs, aldus de Bijbel. God zei: “je mag van de vruchten van alle bomen eten…”. Al die lekker vruchten liepen niet vanzelf Adam’s mond binnen, hij moest er iets voor doen: zijn vrouw er op uit sturen om ze te plukken! God voorziet in de bomen en de vruchten, wij plukken de vruchten die God geeft.

4.     Toen Adam en Eva ongehoorzaam waren geweest aan God zei God niet: voor straf moet je werken! Geen gevolg van de zondeval, maar een opdracht die God de mens gaf voor de zondeval en waarvoor Hij de mens zijn zegen heeft gegeven. Werk is goed en geen straf. Maar werk is wel onder de vloek van zonde gekomen: Vervloekt is de akker om wat jij hebt gedaan, zwoegen zul je om ervan te eten, je hele leven lang. 18 Dorens en distels zullen er groeien, toch moet je van zijn gewassen leven. 19 Zweten zul je voor je brood, totdat je terugkeert tot de aarde, waaruit je bent genomen: stof ben je, tot stof keer je terug.’

2. Ook in het Evangelie vinden we terug hoe belangrijk werk is!

1.     Jezus, Gods Zoon, Tweede Persoon van de Godheid, werd mens, net als wij. Hij werd in alles gelijk aan ons (Hebr.), behalve dat Hij geen zonde kende.

1.     Wat deed Jezus zoal? Een groot deel van zijn leven op aarde was Hij timmerman (Mar. 6) Hij begon pas met de verkondiging van zijn boodschap toen hij 30 jaar was. (Luk. 3)

2.     Mar. 10: …de Mensenzoon is niet gekomen om gediend te worden, maar om te dienen en zijn leven te geven als losgeld voor velen.’ Dienen, da’s ook werk!

3.     Vlak voor zijn dood aan het kruis zegt Jezus tegen zijn Vader, Johannes 17:4: Ik heb op aarde uw grootheid getoond door het werk te volbrengen dat u mij opgedragen hebt.

4.     Wat zei Jezus toen het werk klaar was? “Het is volbracht!” (Joh. 19) M.a.w. het werk is klaar, het is af, t’is doan!

5.     Ef. 2:10 Want [wij zijn het werk van zijn handen], in Christus Jezus geschapen om goede werken te doen, die God tevoren bereid heeft, opdat wij daarin zouden wandelen.

6.     Voor de ware Bijbelvorschers onder ons:

1.     Hebreeën 9:24 Christus is immers niet binnengegaan in een heiligdom dat door mensenhanden is gemaakt, in de voorafbeelding van het hemelse heiligdom, maar in de hemel zelf, waar hij nu bij God voor ons pleit.

2.     Hebr. 10: We hebben nu een hogepriester [nl. Jezus] die dienstdoet in het huis van God;

7.     Gal. 5 “Maar de vrucht van de Geest is liefde, vreugde en vrede, geduld, vriendelijkheid en goedheid, geloof, 23 zachtmoedigheid en zelfbeheersing.” De vrucht van de Geest = de opbrengst van het werk van de Heilige Geest in onze levens!

3. Praktisch – Toepassing

1.     “Wie niet werkt, zal niet eten”.

1.     2 Tess. 3 :10 Toen we [dat schrijft apostel Paulus] bij jullie waren, hebben we herhaaldelijk gezegd dat wie niet wil werken, niet zal eten. 11 We horen dat sommigen van jullie hun werk verwaarlozen, dat ze zich niet nuttig maken maar zich slechts onledig houden met nutteloze bezigheden. 12 In naam van de Heer Jezus Christus dragen wij dergelijke mensen nadrukkelijk op rustig hun werk te doen en hun eigen brood te verdienen.

2.     Ik ken niet al jullie persoonlijke omstandigheden, ik wil ook niemand voor het hoofd stoten, maar ik vind dat dit gezegd moet worden. Ook omdat we een kerk zijn met voornamelijk hoger opgeleide mensen. In deze tijd en ook in deze regio is er weinig werk. M.a.w. als je een baan hebt of er een aangeboden krijgt mag je blij zijn. En toch zijn er nog steeds mensen die werk weigeren omdat het aangeboden werk onder hun opleidingsniveau is, of omdat ze onder hun niveau betaald krijgen, of omdat het werk niet bij hun persoonlijkheid past, terwijl ze wel in staat zijn om het te doen. Volgens mij spreekt dit vers hele duidelijke taal tegen mensen met deze houding. Wat als je die niet-droombaan accepteert? Je bent nog steeds behouden, en nog steeds een kind van God!

2.     Kol. 3 Slaven (werknemers), gehoorzaam uw aardse meester in alles, niet met uiterlijk vertoon om bij de mensen in de gunst te komen, maar oprecht en met ontzag voor de Heer. 23 Wat jullie ook doen, doe het van harte, [als voor] de Heer is en niet voor de mensen, 24 want jullie weten dat je van de Heer een erfenis als beloning zult ontvangen – jullie meester is Christus!

1.     Dit is een hele intrigerende. We leggen de focus altijd op “doe alles als voor de Heer”. Maar Paulus legt uit waarom je je werk als voor God zou moeten doen, nl. want jullie weten dat je van de Heer een erfenis als beloning zult ontvangen! Opeens heeft werk een Eschatologische Dimensie gekregen! Door ons werk geven we uiting aan het verlangen dat we willen dat Jezus snel terugkomt om alle dingen nieuw te maken, om ons te verlossen uit dit bestaan, zodat we Hem met onze eigen ogen zullen zien!

3.     Efeze 4:28 Laat wie een dief was niet meer stelen, maar eerlijk de kost verdienen door zelf hard te werken, zodat hij iets weg kan geven aan wie het nodig heeft.

1.     door werk laten we zien dat God ons veranderd heeft en aan het veranderen is

2.     door te werken kunnen we anderen zegenen!

Conclusie: het grootste gebod is God liefhebben boven alles en met al onze emoties, ons hele verstand en al onze kracht. En onze naaste als onszelf.

Werk is geen doel, maar een middel dat God ons geeft en waarin we dit grootste Gebod kunnen uitwerken! 

Werk is aanbidding, werk is een zegen die God geeft, waardoor we anderen kunnen zegenen!