Ze braken het brood

Emmanuel legt in deel 1 van de miniserie over de eerste gemeente uit waarom het goed is om samen te eten. 

Hand. 2:41 Degenen die zijn woorden aanvaardden, lieten zich dopen; op die dag breidde het aantal leerlingen zich uit met ongeveer drieduizend. 42 Ze bleven trouw aan het onderricht van de apostelen, vormden met elkaar een gemeenschap, braken het brood en wijdden zich aan het gebed.

43 De vele tekenen en wonderen die de apostelen verrichtten, vervulden iedereen met ontzag. 44 Allen die het geloof hadden aanvaard, bleven bijeen en hadden alles gemeenschappelijk. 45 Ze verkochten al hun bezittingen en verdeelden de opbrengst onder degenen die iets nodig hadden. 46 Elke dag kwamen ze trouw en eensgezind samen in de tempel, braken het brood bij elkaar thuis en gebruikten hun maaltijden in een geest van eenvoud en vol vreugde. 47 Ze loofden God en stonden in de gunst bij het hele volk. De Heer breidde hun aantal dagelijks uit met mensen die gered wilden worden.

In veel Bijbels het kopje “Leven van de eerste gemeente”.

Als Bijbelgetrouwe christenen zien we in de eerste kerk een voorbeeld en rolmodel: wat zij hadden, willen wij ook!

We richten ons vaak op de zng. “geestelijke dingen” in dit stuk: wonderen, tekenen, bijbelstudie, vurig gebed.

Allemaal belangrijke zaken, maar als je het stuk goed leest, dan vraag ik mij af of we niet per ongeluk iets over het hoofd zien

Wat mij nl. opvalt is dat er wel 3 keer iets gezegd wordt over eten!

Ze braken het brood

ze braken het brood bij elkaar thuis

en gebruikten hun maaltijden in een geest van eenvoud en vol vreugde

Ook bij het “breken van het brood” zijn we geneigd om te denken aan iets geestelijks, iets religieus, nl. het “Avondmaal”.

Om een lang verhaal kort te maken: het gaat ook over wat wij “avondmaal noemen”, het herdenken van de dood van Jezus, maar het gaat in de eerste plaats gewoon over samen eten.

En bovendien, als je de Bijbel leest dan zul je ontdekken dat ook wat wij het “laatste avondmaal” noemen, een echte maaltijd was.

Het Joodse gebruik was dat de heer des huizes de maaltijd opende door het brood te breken en daarbij een dankgebed te zeggen.

Gaandeweg is die ene handeling, breken v. het brood, een aanduiding geworden voor de hele maaltijd.

Kortom, toen Lukas, die het boek Handelingen heeft geschreven, opschreef welke eigenschappen deze kerk het best beschreven, toen was eten een van deze dingen.

Ze deden vast nog veel meer dingen: winkelen, naar de markt, bruiloften, ruzie maken, maar die hebben de Bijbel niet gehaald, en blijkbaar waren dat dus geen zaken waarvan Lukas vond dat ze iets belangrijks over deze eerste kerk lieten zien.

Maar Eten wel….

Rondje door bijbel, kijken naar eten. Veel teksten, niet allemaal opzoeken.

De samenvatting en tevens de toepassing van de preek is: ga samen eten!

 


Eten is belangrijk in de Bijbel

Het Bijbelverhaal opent met twee mensen die van een verboden vrucht eten, Adam en Eva.

Uittocht uit Egypte – Paasmaaltijd, geroosterd lam dat in haast gegeten moest worden. (Ook andere feesten hebben iets met eten te maken)

Vele voedselvoorschriften en feesten in de Wet die o.a. duidelijk maken hoe heilig God is en dat Hij God is over elk detail van ons leven

Manna – Brood uit de hemel, waardoor God duidelijk maakt dat we niet alleen zullen leven van brood, maar van elk woord dat voortkomt uit zijn mond.

Beloftes van God die te maken hebben met eten: “Jullie zullen de HEER jullie God dienen en Hij zal jullie brood en jullie water zegenen en jullie ziektes wegnemen” (Ex. 23)

Deut. 14:22 Ieder jaar moet u het tiende deel van de opbrengst van uw akkers afdragen. 23 Van de tienden van uw koren, wijn en olie en uw eerstgeboren runderen, schapen en geiten moet u een feestmaal aanrichten ten overstaan van de HEER, uw God, op de plaats die hij zal uitkiezen om er zijn naam te laten wonen. Zo leert u steeds opnieuw te leven in ontzag voor de HEER, uw God. 24 Voor het geval u niet in staat bent om uw tienden en uw offergaven die hele afstand mee te nemen – zeker wanneer de HEER u rijk gezegend heeft – omdat de plaats die hij uitkiest te ver weg is, 25 moet u uw afdracht te gelde maken en met dat geld in een buidel naar de plaats van zijn keuze gaan. 26 Daar mag u het uitgeven aan alles wat u maar wilt: runderen, schapen en geiten, wijn en andere drank en wat maar in u opkomt, en daarvan richt u dan, ten overstaan van de HEER, uw God, een feestmaal aan met uw hele familie. 27 En vergeet daarbij de Levieten die bij u in de stad wonen niet, want zij bezitten geen eigen grond zoals u.

28 Elk derde jaar moet u het tiende deel van de opbrengst in zijn geheel afstaan en het opslaan in de stad. 29 De Levieten, die geen grond bezitten zoals u, en de vreemdelingen, de weduwen en de wezen die bij u in de stad wonen, mogen daarvan dan nemen zo veel als ze nodig hebben. De HEER, uw God, zal u erom zegenen in alles wat u onderneemt.

Eten is aanbidding, eren van God.

Een feestmaal dat leert om ontzag voor God te hebben

Genieten samen in de tegenwoordigheid van God. Vreugde over wat God geeft!

Zegen die God geeft breidt zich uit naar mensen die niets hebben -> door eten wordt dus ook Gods gerechtigheid zichtbaar.

 

Ook de profetieën gaan over eten

Jesaja 58

6 Is dit niet het vasten dat ik verkies:

misdadige ketenen losmaken,

de banden van het juk ontbinden,

de verdrukten bevrijden,

en ieder juk breken?

Is het niet: je brood delen met de hongerige, (brood = hele maaltijd!)

onderdak bieden aan armen zonder huis,

iemand kleden die naakt rondloopt,

je bekommeren om je medemensen?

8 Dan breekt je licht door als de dageraad,

je zult voorspoedig herstellen.

Je gerechtigheid gaat voor je uit,

de majesteit van de HEER vormt je achterhoede.

9 Dan geeft de HEER antwoord als je roept;

als je om hulp schreeuwt, zegt hij: ‘Hier ben ik.’

Wanneer je het juk van de onderdrukking uitbant,

de beschuldigende vinger en de kwaadsprekerij,

10 wanneer je de hongerige schenkt

wat je zelf nodig hebt

en de verdrukte gul onthaalt,

dan zal je licht in het donker schijnen,

 


Eten is ook belangrijk in het Nieuwe Testament

Met name de apostel Paulus schrijft veel over eten, en wat kenmerkend is, is dat eten altijd gaat over “samen kerk-zijn” en “eenheid in de kerk”.

Als de vraag gesteld wordt of je als christen vlees mag eten dat geofferd is aan afgoden, dan is Paulus antwoord niet een simpel ja of nee.

Rom. 14 Omdat ik één ben met de Heer Jezus weet ik, en ben ik ervan overtuigd, dat niets op zichzelf onrein is, maar dat iets onrein is voor wie het als onrein beschouwt. 15 Als u dus uw broeder of zuster kwetst door wat u eet, handelt u niet langer overeenkomstig de liefde. Laat hen voor wie Christus gestorven is niet verloren gaan door het voedsel dat u eet. 16 Breng het goede dat God u schenkt geen schade toe, 17 want het koninkrijk van God is geen zaak van eten en drinken, maar van gerechtigheid, vrede en vreugde door de heilige Geest. 18 Wie Christus zo dient, doet wat God wil en wordt door de mensen gerespecteerd. 19 Laten we daarom streven naar wat de vrede bevordert en naar wat opbouwend is voor elkaar. 20 Breek het werk van God niet af omwille van wat u eet. Weliswaar is alle voedsel rein, maar het is verkeerd om iets te eten dat iemand aanstoot geeft. 21 Vlees, wijn of iets anders waaraan uw broeder of zuster aanstoot neemt, kunt u beter laten staan.

 


Eten is belangrijk in het leven van Jezus

Jezus verhalen gaan heel vaak over eten en feestmaaltijden

Jezus voedt een paar duizend hongerige mensen.

“Ik sta aan de deur en ik klop. Als iemand opendoet, zal ik binnenkomen en met hem eten”

“Onze Vader” – minimalistisch gebed, alleen het hoognodige staat er in: Geef ons ons dagelijks brood!

Eten zo belangrijk in zijn leven dat Jezus er zelfs zijn reputatie aan dankt! “Veelvraat, dronkaard, vriend van zondaars!”

 

missionair eten

Lukas 5 Daarna ging hij naar buiten en zag hij bij het tolhuis een tollenaar zitten die Levi heette. Hij zei tegen hem: ‘Volg mij!’ 28 Levi stond op, liet alles achter en volgde hem. 29 Hij richtte in zijn huis een groot feestmaal voor hem aan, waarop een groot aantal tollenaars en anderen samen met Jezus aanwezig waren. 30 De farizeeën en hun schriftgeleerden zeiden morrend tegen zijn leerlingen: ‘Waarom eet en drinkt u met tollenaars en zondaars?’ 31 Maar Jezus antwoordde: ‘Gezonde mensen hebben geen dokter nodig, maar wie ziek is wel; 32 ik ben niet gekomen om rechtvaardigen te roepen, maar om zondaars aan te sporen een nieuw leven te beginnen.’

De redding van deze “zieke mensen” is zo belangrijk, dat ik met ze ga eten…

 

Zo belangrijk was eten, dat Jezus pas herkend werd door zijn leerlingen toen ze gingen eten!

Luk. 24:28 (Emmaus-gangers) Ze naderden het dorp waarheen ze op weg waren. Jezus deed alsof hij verder wilde reizen. 29 Maar ze drongen er sterk bij hem op aan om dat niet te doen en zeiden: ‘Blijf bij ons, want het is bijna avond en de dag loopt ten einde.’ Hij ging mee het dorp in en bleef bij hen. 30 Toen hij met hen aan tafel aanlag, nam hij het brood, sprak het zegengebed uit, brak het en gaf het hun.31 Nu werden hun ogen geopend en herkenden ze hem. Maar hij werd onttrokken aan hun blik. 32 Daarop zeiden ze tegen elkaar: ‘Brandde ons hart niet toen hij onderweg met ons sprak en de Schriften voor ons ontsloot?’ 33 Ze stonden op en gingen meteen terug naar Jeruzalem, waar ze de elf en de anderen aantroffen, 34 die tegen hen zeiden: ‘De Heer is werkelijk uit de dood opgewekt en hij is aan Simon verschenen!’ 35 De twee leerlingen vertelden wat er onderweg gebeurd was en hoe hij zich aan hen kenbaar had gemaakt door het breken van het brood.

 


Toepassing

 

1. Er is geen scheiding tussen geestelijk en natuurlijk – alles danken we aan God die Geest is

a. God is God over elk aspect van het leven

b. Geen onderscheid maken tussen “geestelijke” en “niet-geestelijke” activiteiten.

Samen eten is net zo geestelijk als samen bidden!

 

2. Eten heeft alles te maken met aanbidding

Over de eerste kerk wordt gezegd dat ze hun gebruikten “in een geest van eenvoud en vol vreugde”.

Adam en Eva aten van de vrucht in ongehoorzaamheid en hoogmoed

In beide gevallen werd door “eten” iets duidelijk over de hartgesteldheid van de eters.

 

3. Eten heeft alles met redding te maken

Toen God het volk Israel bevrijdde uit Egypte door de Egyptenaren te oordelen, moesten de Israëlieten een lam slachten, en zijn bloed aan de deurposten smeren om zo aan het oordeel te ontkomen.

Ze moeten het lam roosteren en helemaal opeten. Er mocht niets van het lam overblijven.

Vervolgens moeten ze dit “Paasfeest” elk jaar weer vieren om te gedenken dat en hoe God ze uit Egypte bevrijdt heeft.

Ook Jezus viert dit feest met zijn leerlingen, ze eten dus, en aan het einde van de maaltijd laat neemt Hij een brood, spreekt de zegen uit, breekt het en zegt: “Neemt, eet dit is mijn lichaam”.

En Hij neemt een beker wijn en zegt: Drink allemaal hieruit, want dit is het bloed van mijn verbond dat voor velen vergoten wordt tot vergeving van zonden.

Jezus laat hiermee zien wat de echte betekenis van het Paasfeest is: Hij is het echte Paaslam. Als je Jezus “eet”, als je deel hebt aan Jezus, als je a.h.w. Jezus helemaal tot je neemt en Hij deel van jou wordt, dan zal het oordeel van God je niet treffen en zul je worden gered.

 

4. eten heeft alles met eenheid te maken

Als we het over eenheid onder christenen hebben, of beter gezegd de verdeeldheid en vele verschillende stromingen, dan wordt vaak geroepen dat we samen moeten bidden en andere typisch christelijke activiteiten. Als de Bijbel over eenheid spreekt onder christenen dan gaat het juist over eten!

 

1 Kor. 11 Nu ik u toch aanwijzingen geef: ik kan u niet prijzen om uw samenkomsten. Die doen meer kwaad dan goed. 18 Om te beginnen: ik hoor dat u bij uw samenkomsten in de gemeente partijen vormt. Tot op zekere hoogte geloof ik dat ook. 19 Het is onvermijdelijk dat er partijvorming onder u is, zodat duidelijk wordt wie van u betrouwbaar is. 20 Alleen, u komt niet samen om de maaltijd van de Heer te vieren. 21 Van wat u hebt meegebracht eet u alleen zelf, zodat de een honger heeft en de ander dronken is. 22 Hebt u soms geen eigen huis waar u kunt eten en drinken? Of veracht u de gemeente van God en wilt u de armen onder u vernederen?

Paulus klacht is niet, niet in de eerste plaats, dat er mensen zijn die teveel eten en drinken.

Zijn klacht is dat er verdeeldheid is en disrespect voor de andere leden van de kerk.

De rijken in de kerk nemen lekker veel eten mee en i.p.v. dat te delen met de arme mensen, eten ze het allemaal zelf op en vernederen ze daarmee de armen nog eens extra.

De geestelijke gezondheid van de kerk meet Paulus dus af aan hoe ze met elkaar eten! Dat zegt iets over hoe belangrijk eten is!

Paulus eindconclusie is (1 Kor. 11) Wees gastvrij voor elkaar wanneer u samenkomt voor de maaltijd.

Mijn conclusie is: christenen die niet samen in harmonie kunnen eten, kunnen zeker niet met elkaar bidden.

 

5. Eten heeft alles te maken met genade

Als Jezus het verhaal van de verloren zoon vertelt, die zijn deel van de erfenis opeist en daarmee in feite zijn vader dood wenst, en de zoon keert na vele omzwervingen en nadat hij al zijn geld heeft verbrast terug naar zijn vader, in de hoop dat hij voortaan tenminste nog een plekje bij de knechten zal krijgen. 

Wat doet de vader dan: hij geeft zijn zoon kleren, een gouden ring en het allerbelangrijkste, hij geef een feestmaal! 

Dit punt kun je heel praktisch maken: van alle rijkdom die je van God hebt gekregen, kun je aan behoeftige mensen uitdelen.

Bijv. door een voedselpakket te geven: dat is heel mooi. Maar God heeft ons geen voedselpakket gegeven.

God heeft ons een plek aan zijn tafel gegeven! Dat is onvoorstelbare genade!

Eten is niet alleen functioneel (“als je niet eet, ga je dood”), eten is relationeel

God geeft ons een plek aan zijn tafel, waar we bij Hem zitten en genieten van zijn aanwezigheid.

Dus: blijf gewoon voedselpakketten geven, maar ga mensen ook een plaats bij jou aan tafel geven.

En Jezus zegt: Wanneer je een feestmaal geeft, vraag dan niet je vrienden, je familie of je rijke buren, in de verwachting dat zij je op hun beurt zullen uitnodigen om iets terug te doen. 13 Wanneer je mensen ontvangt, nodig dan armen, kreupelen, verlamden en blinden uit. 14 Dan zul je gelukkig zijn, zij kunnen voor jou dan wel niets terugdoen, maar jij zult ervoor beloond worden bij de opstanding van de rechtvaardigen.’

 

6. Eten heeft dus alles te maken met gerechtigheid de komst van het Koninkrijk van God

Door uit de delen, door gastvrij te zijn in een van de meest basale levensbehoeften, eten, laten we zien wat genade en redding is.

We geven de wereld een voorproefje van het leven met God en hoe het zal zijn als Jezus terugkomt.

Mat. 5:6 Zalig die hongeren en dorsten naar de gerechtigheid,

want zij zullen verzadigd worden.

Lukas 14 ‘Gelukkig al wie zal deelnemen aan de maaltijd in het koninkrijk van God!’

Jes. 25 Op deze berg richt de HEER van de hemelse machten

voor alle volken een feestmaal aan:

uitgelezen gerechten en belegen wijnen,

een feestmaal rijk aan merg en vet,

met pure, rijpe wijnen.

7 Op deze berg vernietigt hij het waas

dat alle volken het zicht beneemt,

de sluier waarmee alle volken omhuld zijn.

8 Voor altijd doet hij de dood teniet.

God, de HEER, wist de tranen van elk gezicht,

de smaad van zijn volk neemt hij van de aarde weg

– de HEER heeft gesproken.

9 Op die dag zal men zeggen: ‘Hij is onze God!

Hij was onze hoop: hij zou ons redden.
Hij is de HEER, hij was onze hoop.

Juich en wees blij: hij heeft ons gered!’